Η περίοδος πριν από την εγκυμοσύνη μπορεί να συνοδεύεται από ενθουσιασμό, αλλά και από προβληματισμό ή αβεβαιότητα. Η αναζήτηση πληροφοριών είναι αναμενόμενη· μέσα όμως στον μεγάλο όγκο συμβουλών που κυκλοφορούν, δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσεις τι είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο και τι ταιριάζει πραγματικά στις δικές σου ανάγκες.
Ένας διαιτολόγος–διατροφολόγος με εξειδίκευση στη γονιμότητα μπορεί να αξιολογήσει τη διατροφή, το ιατρικό ιστορικό, τις εξετάσεις και την καθημερινότητά σου και να σε βοηθήσει να προετοιμαστείς για την εγκυμοσύνη με έναν ασφαλή, ρεαλιστικό και εξατομικευμένο τρόπο.
1. Διόρθωση διατροφικών ελλείψεων
Στο πλαίσιο της διατροφικής αξιολόγησης εξετάζονται, σε συνεργασία με την ιατρική ομάδα όπου χρειάζεται, πρόσφατες αιματολογικές εξετάσεις και πιθανοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο ανεπάρκειας θρεπτικών συστατικών.
Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειάζεται έλεγχος της βιταμίνης D, του σιδήρου, της βιταμίνης Β12 ή άλλων δεικτών. Η αξιολόγηση δεν είναι ίδια για όλους και τα συμπληρώματα δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς συγκεκριμένη ένδειξη.
Ιδιαίτερη σημασία πριν από τη σύλληψη έχει η επαρκής πρόσληψη φυλλικού οξέος, καθώς συμβάλλει στην πρόληψη ανωμαλιών του νευρικού σωλήνα. Η κατάλληλη δόση καθορίζεται σε συνεργασία με τον γιατρό, ανάλογα με το ατομικό ιστορικό.
2. Βελτίωση της ποιότητας των ωαρίων
Δεν μπορούμε μέσω της διατροφής να αυξήσουμε τον αριθμό των ωαρίων ή να αναστρέψουμε τις αλλαγές που σχετίζονται με την ηλικία. Μπορούμε, όμως, να υποστηρίξουμε τη συνολική υγεία και να βελτιώσουμε διατροφικές συνήθειες που σχετίζονται με την αναπαραγωγική λειτουργία.
Ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο, με ποικιλία λαχανικών και φρούτων, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ψάρια, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο, μπορεί να προσφέρει σημαντικά θρεπτικά συστατικά και αντιοξειδωτικά.
Δεν υπάρχει, ωστόσο, κάποιο μεμονωμένο τρόφιμο ή συμπλήρωμα που να εγγυάται βελτίωση της ποιότητας των ωαρίων ή την επίτευξη εγκυμοσύνης.
3. Υποστήριξη των πιθανοτήτων σύλληψης
Η διατροφή αποτελεί ένα μέρος της συνολικής προετοιμασίας για εγκυμοσύνη. Στόχος είναι να καλύπτονται οι ενεργειακές και διατροφικές ανάγκες, να υποστηρίζεται η μεταβολική υγεία και να αντιμετωπίζονται τυχόν προβλήματα που μπορεί να επηρεάζουν την αναπαραγωγική λειτουργία.
Η διατροφική παρέμβαση δεν μπορεί να εγγυηθεί τη σύλληψη ούτε να αντικαταστήσει την απαραίτητη ιατρική διερεύνηση. Μπορεί, όμως, να λειτουργήσει υποστηρικτικά, τόσο κατά τη φυσική προσπάθεια όσο και στο πλαίσιο της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
4. Εξατομικευμένο πλάνο συμπληρωμάτων διατροφής
Οι ανάγκες σε συμπληρώματα διαφέρουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Επηρεάζονται από τη διατροφή, τις εξετάσεις, το ιατρικό ιστορικό, τη φαρμακευτική αγωγή και το στάδιο της προσπάθειας.
Ένας διαιτολόγος μπορεί να αξιολογήσει τη συνολική πρόσληψη θρεπτικών συστατικών και να συνεργαστεί με τον γιατρό σου για την ασφαλή επιλογή των κατάλληλων συμπληρωμάτων.
Η λήψη πολλών σκευασμάτων χωρίς αξιολόγηση δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη υποστήριξη της γονιμότητας και μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε υπερβολική πρόσληψη συστατικών ή ανεπιθύμητες αλληλεπιδράσεις.
5. Διατροφική υποστήριξη ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό
Ορισμένες καταστάσεις υγείας μπορεί να επηρεάζουν τη γονιμότητα, τις διατροφικές ανάγκες ή την προετοιμασία για εγκυμοσύνη. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
• ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 ή 2
• η ινσουλινοαντίσταση
• η ενδομητρίωση και η αδενομύωση
• το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
• οι παθήσεις του θυρεοειδούς
• η κοιλιοκάκη
• οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, όπως η νόσος Crohn και η ελκώδης κολίτιδα.
Η διατροφική υποστήριξη χρειάζεται να προσαρμόζεται στη συγκεκριμένη διάγνωση, στη θεραπεία, στις εξετάσεις και στις προσωπικές ανάγκες. Όπου απαιτείται, πραγματοποιείται σε συνεργασία με την υπόλοιπη ιατρική ομάδα.
6. Υποστήριξη της υγείας των σπερματοζωαρίων
Η διερεύνηση και η υποστήριξη της γονιμότητας δεν αφορά μόνο τη γυναίκα. Η υγεία των σπερματοζωαρίων αποτελεί εξίσου σημαντικό μέρος της προσπάθειας για εγκυμοσύνη.
Η διατροφική αξιολόγηση μπορεί να εντοπίσει συνήθειες ή ελλείψεις που χρειάζονται βελτίωση και να εξετάσει παράγοντες όπως η ποιότητα της διατροφής, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η σωματική δραστηριότητα και ο ύπνος.
Οι αλλαγές χρειάζεται να είναι εξατομικευμένες και να λειτουργούν συμπληρωματικά προς τον απαραίτητο ιατρικό έλεγχο.
7. Διαχείριση βάρους
Το σωματικό βάρος δεν αποτελεί από μόνο του πλήρη δείκτη υγείας ή γονιμότητας. Η διατροφική υποστήριξη εξετάζει συνολικά την υγεία, τις διατροφικές συνήθειες, τις εξετάσεις, τη σχέση με το φαγητό και τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.
Όταν υπάρχει σχετική ένδειξη, μπορούν να τεθούν ρεαλιστικοί στόχοι για τη βελτίωση της διατροφικής και μεταβολικής υγείας, χωρίς ακραίες δίαιτες, ενοχές ή μη απαραίτητους αποκλεισμούς.
Οι δραστικές μεταβολές βάρους και οι περιοριστικές δίαιτες δεν αποτελούν κατάλληλη προετοιμασία για εγκυμοσύνη. Προτεραιότητα έχει η δημιουργία συνηθειών που μπορούν να διατηρηθούν και να υποστηρίξουν την υγεία μακροπρόθεσμα.
Η προετοιμασία για εγκυμοσύνη δεν χρειάζεται να βασίζεται σε γενικές λίστες απαγορεύσεων. Με την κατάλληλη αξιολόγηση μπορείς να γνωρίζεις ποιες αλλαγές έχουν πραγματικά σημασία για εσένα και να οργανώσεις ένα πλάνο που ταιριάζει στην υγεία και την καθημερινότητά σου.
Αν θέλεις εξατομικευμένη διατροφική καθοδήγηση πριν από την εγκυμοσύνη ή κατά την προσπάθεια σύλληψης, μπορείς να κλείσεις μια πρώτη συνεδρία.
