«Έχω πολυκυστικές. Πρέπει να σταματήσω να τρώω ψωμί και μακαρόνια; Και με τα φρούτα τι γίνεται;»
Αν αναζητάς πληροφορίες για τη διατροφή στο σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, είναι εύκολο να συναντήσεις αντικρουόμενες συμβουλές. Άλλες προτείνουν αυστηρό περιορισμό των υδατανθράκων, άλλες αποκλεισμό ολόκληρων ομάδων τροφίμων. Τελικά, μπορεί να μείνεις με περισσότερες απορίες για το τι να βάλεις στο πιάτο σου.
Η διάγνωση δεν σημαίνει ότι χρειάζεται να αποκλείσεις τους υδατάνθρακες. Η διατροφική υποστήριξη ξεκινά από τις δικές σου ανάγκες και τη συνολική εικόνα της διατροφής σου.
PCOS ή PMOS; Μια διευκρίνιση για την ονομασία
Το σύνδρομο που γνωρίζουμε ως σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, ή PCOS, έχει πλέον τη νέα ονομασία PMOS — Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome.
Η αλλαγή ανακοινώθηκε τον Μάιο του 2026, ώστε η ονομασία να αποτυπώνει καλύτερα την ευρύτερη ορμονική και μεταβολική διάσταση της κατάστασης. Οι δύο όροι αναφέρονται στην ίδια κατάσταση.
Τι προτείνουν οι επιστημονικές οδηγίες;
Οι διεθνείς οδηγίες του 2023 δεν τεκμηριώνουν ότι μία συγκεκριμένη σύνθεση διατροφής είναι καλύτερη από τις υπόλοιπες για όλες τις γυναίκες με PMOS/PCOS.
Προτείνουν μια ισορροπημένη και βιώσιμη προσέγγιση, προσαρμοσμένη στις ανάγκες και στις προτιμήσεις της κάθε γυναίκας, με αποφυγή αδικαιολόγητα περιοριστικών ή διατροφικά μη ισορροπημένων προγραμμάτων.
Επομένως, το «έχω πολυκυστικές» δεν αρκεί από μόνο του για να καθορίσει πόσους υδατάνθρακες χρειάζεσαι. Το ιστορικό, η μεταβολική σου εικόνα, η δραστηριότητα και οι στόχοι σου έχουν θέση σε αυτή τη συζήτηση.
Οι υδατάνθρακες δεν είναι μόνο το ψωμί και τα μακαρόνια
Υδατάνθρακες υπάρχουν στα δημητριακά, στο ρύζι, στα ζυμαρικά και στις πατάτες, αλλά και στα φρούτα, στα όσπρια, στο γάλα και στο γιαούρτι.
Πρόκειται για τρόφιμα με διαφορετική σύσταση. Για παράδειγμα, τα όσπρια προσφέρουν επίσης φυτικές ίνες και φυτική πρωτεΐνη, ενώ το γάλα και το γιαούρτι προσφέρουν πρωτεΐνη και ασβέστιο.
Ο συνολικός αποκλεισμός αυτών των τροφίμων μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ποικιλία της διατροφής σου και να δυσκολέψει την κάλυψη των αναγκών σου. Γι’ αυτό έχει περισσότερο νόημα να εξετάζουμε τι επιλέγεις, σε ποια ποσότητα και πώς συνθέτεις τα γεύματά σου.
Τρία σημεία που αξίζει να προσέξεις
1. Την ποιότητα των επιλογών σου
Μια πρακτική κατεύθυνση είναι να επιλέγεις συχνότερα δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια και ολόκληρα φρούτα.
Μπορείς, για παράδειγμα, να δοκιμάσεις ψωμί ολικής άλεσης που σου αρέσει, να προσθέσεις βρώμη στο γιαούρτι σου ή να εντάξεις ένα γεύμα με φακές ή ρεβίθια μέσα στην εβδομάδα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα λευκά μακαρόνια ή το αγαπημένο σου ψωμί πρέπει να εξαφανιστούν. Οι επιλογές σου αξιολογούνται μέσα στο σύνολο της διατροφής σου.
2. Την ποσότητα που ταιριάζει σε εσένα
Δεν υπάρχει μία μερίδα ρυζιού, ψωμιού ή ζυμαρικών που να είναι κατάλληλη για όλες τις γυναίκες με PMOS/PCOS.
Οι ποσότητες προσαρμόζονται στις ενεργειακές ανάγκες, στη δραστηριότητα, στο ιατρικό ιστορικό και στους προσωπικούς στόχους σου. Ένα γενικό πρόγραμμα που βρήκες στο διαδίκτυο δεν γνωρίζει αυτές τις πληροφορίες.
3. Τη σύνθεση ολόκληρου του γεύματος
Αντί να μένεις στην ερώτηση «επιτρέπονται τα μακαρόνια;», μπορείς να σκεφτείς πώς θα φτιάξεις ένα πιο ολοκληρωμένο γεύμα.
Μερικές καθημερινές ιδέες είναι*:
Μακαρόνια με τόνο, ντομάτα και ελαιόλαδο.
Κοτόπουλο γιουβέτσι με σαλάτα.
Ψωμί με αυγό και ντομάτα.
Γιαούρτι με βρώμη και φρούτο.
Φακές με σαλάτα και λίγο ψωμί.
*Αυτά είναι παραδείγματα συνδυασμών, όχι ένα κοινό θεραπευτικό μενού. Οι ποσότητες και οι προσαρμογές παραμένουν προσωπικές.
Κι αν υπάρχει ινσουλινοαντίσταση;
Η ινσουλινοαντίσταση αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό του PMOS/PCOS. Η διατροφική προσέγγιση χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη την προσωπική σου μεταβολική εικόνα και την αγωγή σου.
Η ανάγκη προσαρμογής δεν σημαίνει απαραίτητα ανάγκη αποκλεισμού. Ακόμη και όταν χρειάζεται αλλαγή στην ποσότητα ή στις επιλογές υδατανθράκων, αυτή σχεδιάζεται με βάση τις δικές σου ανάγκες, αντί να εφαρμόζεται αυτόματα μια αυστηρή δίαιτα.
Μια πρακτική αρχή
Διάλεξε ένα γεύμα που σε δυσκολεύει στην καθημερινότητά σου και ξεκίνησε από εκεί.
Αν, για παράδειγμα, στη δουλειά καταλήγεις συχνά να τρως μόνο ένα κουλούρι, μπορείς να οργανώσεις έναν συνδυασμό με γιαούρτι και φρούτο. Αν ήδη μαγειρεύεις γιουβέτσι, μπορείς να το συνοδεύσεις με σαλάτα και να προσαρμόσεις τη μερίδα σου.
Δεν χρειάζεται κάθε αλλαγή να ξεκινά από την αφαίρεση ενός τροφίμου. Μπορεί να ξεκινά από την καλύτερη οργάνωση ενός γεύματος.
Η διάγνωση μπορεί να είναι κοινή. Οι διατροφικές ανάγκες όμως δεν είναι ίδιες.
Στη συνεργασία μας εξετάζουμε το ιστορικό, τις εξετάσεις, τις προτιμήσεις και την καθημερινότητά σου, ώστε να διαμορφώσουμε ένα πλάνο που μπορείς να εφαρμόσεις.
Επιστημονικές πηγές
Teede HJ και συνεργάτες. Recommendations from the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Human Reproduction. 2023;38(9):1655–1679.
https://doi.org/10.1093/humrep/dead156American Society for Reproductive Medicine. PCOS is Now PMOS: Understanding the Name Change. 27 Μαΐου 2026.
https://www.asrm.org/news-and-events/asrm-news/latest-news/may-27-2026-pcos-is-now-pmos-understanding-the-name-change/
